Diagnostyka i uszkodzenia rur

Czy kamera kanalizacyjna znajdzie miejsce zatoru?

Kamera kanalizacyjna może pomóc znaleźć miejsce zatoru i ustalić, co blokuje przepływ w rurze. Nie w każdej sytuacji wygląda to jednak tak samo. Czasami przeszkodę można bezpośrednio zobaczyć na ekranie, a innym razem kamera dociera jedynie do miejsca, za którym dalszy przejazd jest niemożliwy.

Jeżeli kamera może dotrzeć do zatoru, można określić jego położenie względem punktu wprowadzenia głowicy. Gdy system posiada nadajnik lokalizacyjny, położenie kamery można dodatkowo ustalić z powierzchni. Pozwala to wskazać problematyczny fragment rury znajdujący się na przykład pod posadzką, podjazdem lub w ziemi.

Trzeba jednak pamiętać, że całkowicie zatkana rura często wypełnia się ściekami. W mętnej wodzie widoczność może być bardzo ograniczona. Dlatego czasami najpierw trzeba przywrócić przepływ, a dopiero później dokładnie obejrzeć przewód.

Czy kamerą można zobaczyć zator w kanalizacji?

Tak. Jeżeli warunki wewnątrz przewodu pozwalają na uzyskanie czytelnego obrazu, kamera może pokazać materiał blokujący rurę.

Można zobaczyć między innymi:

• nagromadzony tłuszcz,
• papier i materiały włókniste,
• chusteczki nawilżane,
• korzenie,
• piasek i osad,
• pozostałości materiałów remontowych,
• ciało obce,
• inne zanieczyszczenia ograniczające przekrój rury.

Inspekcja może więc odpowiedzieć zarówno na pytanie, gdzie znajduje się problem, jak i w niektórych przypadkach – co go spowodowało.

Jak kamera kanalizacyjna znajduje miejsce zatoru?

Głowica kamery jest stopniowo przesuwana przez przewód. Operator obserwuje obraz i kolejne fragmenty kanalizacji.

Jeżeli kamera dotrze do przeszkody, można ustalić jej położenie na kilka sposobów.

W zależności od wyposażenia zestawu wykorzystuje się:

• obraz z kamery,
• informację o długości wprowadzonego przewodu,
• charakterystyczne elementy instalacji widoczne po drodze,
• nadajnik znajdujący się w głowicy i lokalizator używany na powierzchni.

Najwięcej informacji daje połączenie obrazu z możliwością lokalizacji głowicy.

Czy kamera pokaże dokładną odległość do zatoru?

Wiele profesjonalnych systemów inspekcyjnych umożliwia określenie długości przewodu wprowadzonego do kanalizacji. Dzięki temu można ustalić, że przeszkoda znajduje się przykładowo kilka lub kilkanaście metrów od punktu wejścia.

Nie należy jednak automatycznie traktować tej wartości jako odległości mierzonej po powierzchni w linii prostej.

Rura może:

• zmieniać kierunek,
• wykonywać łuki,
• przechodzić pod różnymi elementami budynku,
• mieć przebieg inny niż oczekiwany.

Dlatego sama informacja o długości wprowadzonego przewodu nie zawsze wystarcza do wskazania miejsca na podłodze lub w terenie.

Jak znaleźć zator pod ziemią?

Jeżeli głowica kamery posiada nadajnik lokalizacyjny, można zatrzymać ją przy zatorze i wykorzystać odpowiedni odbiornik na powierzchni.

Nadajnik emituje sygnał, który jest wykrywany przez lokalizator. Dzięki temu można określić położenie głowicy znajdującej się wewnątrz kanalizacji.

Takie rozwiązanie jest szczególnie przydatne, gdy zator znajduje się:

• w rurze zakopanej w ogrodzie,
• pod podjazdem,
• pod posadzką,
• pod fundamentem,
• w miejscu, w którym przebieg kanalizacji nie jest dokładnie znany.

Czy można zaznaczyć miejsce zatoru na powierzchni?

Jeżeli używany system pozwala lokalizować głowicę, problematyczne miejsce można wskazać na powierzchni.

Ma to duże znaczenie, jeżeli później konieczna okaże się naprawa rury.

Zamiast wykonywać przypadkowy wykop albo rozkuwać dużą część posadzki, można skoncentrować dalsze prace na znacznie mniejszym obszarze.

Czy kamera znajdzie zator pod posadzką?

Tak, jeżeli istnieje możliwość wprowadzenia głowicy do odpowiedniego przewodu i dotarcia nią do miejsca problemu.

W przypadku systemu z nadajnikiem możliwe jest dodatkowo zlokalizowanie głowicy z powierzchni.

To szczególnie przydatne w budynkach, w których rury kanalizacyjne przebiegają pod:

• wylewką,
• płytkami,
• podłogą,
• fundamentem.

Sama obecność zatoru nie oznacza wtedy konieczności rozkuwania całej trasy przewodu.

Czy kamera znajdzie zator w rurze pod podjazdem?

Może, a możliwość lokalizacji głowicy jest w takiej sytuacji szczególnie cenna.

Jeżeli okaże się, że problemem nie jest zwykły zator, lecz na przykład uszkodzone połączenie albo zapadnięty fragment rury, można dokładniej określić obszar wymagający dalszych prac.

Czy kamera znajdzie zator w przyłączu kanalizacyjnym?

Tak, jeżeli długość przewodu kamery i warunki techniczne pozwalają na przeprowadzenie inspekcji badanego odcinka.

Dostęp można uzyskać na przykład przez odpowiednią rewizję lub studzienkę.

Inspekcja może pomóc ustalić, czy problemem jest:

• zator z osadów,
• tłuszcz,
• korzenie,
• ciało obce,
• przesunięcie połączenia,
• deformacja,
• zapadnięcie przewodu.

Czy kamera znajdzie zator w pionie kanalizacyjnym?

Możliwość wykonania inspekcji zależy od dostępu, średnicy przewodu, jego przebiegu i zastosowanego sprzętu.

Jeżeli można bezpiecznie wprowadzić odpowiednią kamerę, obraz może pomóc znaleźć przeszkodę również w pionie lub w przewodach z nim połączonych.

Nie każdy problem pionu wymaga jednak kamerowania. Czasami miejsce niedrożności można wstępnie określić na podstawie tego, na których kondygnacjach występują objawy.

Czy kamera znajdzie zator w małej rurze od zlewu?

Istnieją kamery przeznaczone również do mniejszych średnic, ale możliwość wykonania skutecznej inspekcji zależy od geometrii instalacji.

Problemem mogą być przede wszystkim:

• ciasne kolana,
• liczne zmiany kierunku,
• mała średnica,
• brak odpowiedniego punktu dostępu.

Przy prostym zatkaniu niewielkiego podejścia często szybsze jest mechaniczne udrożnienie niż rozpoczynanie diagnostyki od kamery.

Czy kamerę warto wkładać do całkowicie zatkanej rury?

To zależy od sytuacji.

Jeżeli przed zatorem nie stoi duża ilość mętnej wody, kamera może pokazać samą przeszkodę. Można wtedy uzyskać cenną informację przed rozpoczęciem udrażniania.

Przy całkowicie wypełnionym przewodzie sytuacja wygląda inaczej.

Obiektyw może znaleźć się w:

• mętnych ściekach,
• szlamie,
• tłuszczu,
• zawiesinie osadów.

Wtedy obraz może być praktycznie bezużyteczny.

Dlaczego w zatkanej rurze kamera czasem nic nie widzi?

Kamera potrzebuje odpowiednich warunków optycznych. Jeżeli głowica znajduje się w czystej wodzie, widoczność może być jeszcze możliwa, ale w gęstych i mętnych ściekach światło kamery jest rozpraszane.

Dodatkowo obiektyw może zostać pokryty tłuszczem lub osadem.

Na ekranie zamiast zatoru może być wtedy widoczny jedynie niewyraźny obraz.

Co zrobić, gdy kamera nie może dotrzeć do zatoru?

Nie należy na siłę przepychać głowicy przez miejsce stawiające duży opór.

Przeszkodą może być nie tylko zator, ale również:

• ostre kolano,
• przesunięte połączenie,
• deformacja,
• zapadnięcie rury,
• ciało obce,
• duża masa korzeni.

W zależności od sytuacji może być konieczne wykorzystanie innego punktu dostępu albo wcześniejsze udrożnienie przewodu.

Czy brak możliwości przejazdu kamery oznacza zator?

Nie. To bardzo ważne rozróżnienie.

Jeżeli kamera zatrzymuje się w konkretnym miejscu, przyczyną może być zator, ale równie dobrze ograniczenie może wynikać z konstrukcji lub uszkodzenia przewodu.

Może to być na przykład:

• kolano, którego dana głowica nie jest w stanie pokonać,
• zmiana średnicy,
• przesunięcie rur,
• deformacja,
• częściowe zapadnięcie.

Dlatego sam fakt zatrzymania kamery nie jest jeszcze jednoznaczną diagnozą.

Czy kamera pokaże, z czego powstał zator?

Czasami tak.

Jeżeli materiał jest dobrze widoczny, można rozpoznać na przykład:

• korzenie,
• ciało obce,
• dużą warstwę tłuszczu,
• materiał włóknisty,
• osad,
• piasek.

Nie zawsze możliwe będzie natomiast dokładne określenie składu zbitej masy wyłącznie na podstawie obrazu.

Czy kamera pokaże zator z tłuszczu?

Duże złogi tłuszczu mogą być dobrze widoczne jako warstwa narastająca na ściankach i ograniczająca światło przewodu.

Może się również okazać, że rura nie jest całkowicie zatkana. Pozostaje jedynie niewielki kanał, którym woda jeszcze przepływa.

Taki stan może powodować okresowe problemy zamiast całkowitego zatrzymania odpływu.

Czy kamera pokaże zator z korzeni?

Tak. Korzenie są zwykle charakterystyczne i mogą być widoczne jako pojedyncze włókna albo gęsta masa zajmująca znaczną część przewodu.

Po ich usunięciu warto wykonać ponowną inspekcję, ponieważ ważniejsze od samego znalezienia korzeni jest ustalenie, którędy dostały się do rury.

Czy kamera znajdzie przedmiot, który wpadł do toalety?

Może, jeżeli przedmiot przesunął się do fragmentu kanalizacji dostępnego dla kamery.

Inspekcja pozwala wtedy sprawdzić:

• czy przedmiot nadal znajduje się w rurze,
• gdzie się zatrzymał,
• czy całkowicie blokuje przepływ,
• czy wokół niego zaczęły gromadzić się inne zanieczyszczenia.

Znajomość jego położenia pomaga dobrać metodę usunięcia i ogranicza ryzyko przypadkowego przepchnięcia go jeszcze głębiej.

Czy kamera znajdzie zator z cementu lub gipsu?

Jeżeli pozostałości materiałów budowlanych są widoczne i kamera może do nich dotrzeć, można określić miejsce występowania przeszkody oraz stopień ograniczenia przekroju.

Sam obraz nie zawsze pozwoli jednoznacznie stwierdzić, czy widoczny materiał jest cementem, zaprawą, gipsem czy innym twardym osadem.

Duże znaczenie ma wtedy informacja o wcześniejszym remoncie.

Czy kamera pokaże zator z piasku?

Tak. Nagromadzony na dnie piasek lub osad może być widoczny podczas inspekcji.

Ważne jest jednak nie tylko jego znalezienie, ale również ustalenie źródła.

Jeżeli piasek pojawia się ponownie po dokładnym oczyszczeniu zamkniętego przewodu, może istnieć uszkodzenie umożliwiające przedostawanie się gruntu do środka.

Czy kamera może znaleźć przyczynę powracającego zatoru?

Tak i właśnie w takiej sytuacji inspekcja jest szczególnie przydatna.

Jeżeli kanalizacja jest udrażniana, przez pewien czas działa prawidłowo, a następnie ponownie się zatyka, w rurze może znajdować się trwała przyczyna zatrzymywania zanieczyszczeń.

Kamera może ujawnić:

• korzenie,
• przesunięte połączenie,
• lokalną deformację,
• pęknięcie,
• ciało obce,
• pozostawiony osad,
• fragment, w którym gromadzi się woda i zanieczyszczenia.

Czy kamera pokaże, że problemem nie jest zator?

Tak. To jedna z najważniejszych zalet inspekcji.

Objawy przypominające zwykłe zatkanie mogą być spowodowane problemem technicznym rury.

Na obrazie można znaleźć na przykład:

• zapadnięty przewód,
• silną deformację,
• przesunięte połączenie,
• duże pęknięcie,
• rozłączenie kolejnych fragmentów.

W takim przypadku kolejne próby zwykłego przepychania kanalizacji nie usuną rzeczywistej przyczyny.

Kamera czy spirala – czym najpierw szukać zatoru?

Nie ma jednej kolejności odpowiedniej dla wszystkich awarii.

Przy typowym zatorze i oczywistych objawach często najpierw stosuje się metodę udrażniania. Jeżeli problem zostanie całkowicie rozwiązany i nie powraca, kamera może nie być potrzebna.

Inspekcja nabiera większego znaczenia, gdy:

• zator powraca,
• spirala zatrzymuje się ciągle w tym samym miejscu,
• podejrzewane są korzenie,
• podejrzewane jest uszkodzenie,
• nie wiadomo, co blokuje przewód.

Kamera czy WUKO – co najpierw?

To również zależy od celu.

Jeżeli przewód jest wypełniony osadem i ściekami, dokładniejszą ocenę stanu technicznego można często przeprowadzić dopiero po jego oczyszczeniu.

WUKO może usunąć tłuszcz, szlam, piasek i inne zanieczyszczenia, dzięki czemu późniejsza inspekcja pokaże rzeczywistą powierzchnię rury.

Jeżeli natomiast istnieje podejrzenie konkretnego ciała obcego, wstępne kamerowanie może pomóc przed rozpoczęciem czyszczenia.

Czy kamera jest potrzebna po każdym zatorze?

Nie.

Jeżeli przyczyna jest oczywista – na przykład zatkany syfon – a po jego wyczyszczeniu odpływ działa prawidłowo, inspekcja całej kanalizacji zwykle nie jest konieczna.

Kamera jest znacznie bardziej użyteczna przy problemach:

• głębokich,
• nietypowych,
• powracających,
• trudnych do zlokalizowania,
• związanych z podejrzeniem uszkodzenia rury.

Czy warto robić kamerę po usunięciu zatoru?

Przy powracających problemach – zdecydowanie warto rozważyć taką diagnostykę.

Po usunięciu zanieczyszczeń kamera ma często znacznie lepsze warunki do przejazdu, a powierzchnia rury jest lepiej widoczna.

Można wtedy ustalić, czy zator powstał przypadkowo, czy w konkretnym miejscu istnieje trwała przyczyna jego tworzenia.

Czy kamera określi głębokość, na której znajduje się zator?

Sam obraz z kamery nie określa głębokości rury pod ziemią.

W przypadku zestawu z nadajnikiem odpowiedni lokalizator może – zależnie od sprzętu i warunków – pozwalać również na oszacowanie głębokości położenia głowicy.

Nie należy jednak traktować takiego wyniku jako zamiennika dokładnych pomiarów geodezyjnych.

Jak dokładna jest lokalizacja zatoru kamerą?

Dokładność zależy od sposobu lokalizacji i zastosowanego sprzętu.

Samo wskazanie odległości przewodu daje informację o miejscu wzdłuż trasy rury. System z nadajnikiem pozwala dodatkowo szukać konkretnego punktu z powierzchni.

Na dokładność mogą wpływać między innymi:

• głębokość rury,
• przebieg instalacji,
• rodzaj gruntu i konstrukcji nad przewodem,
• elementy metalowe,
• zakłócenia sygnału,
• parametry systemu lokalizacyjnego.

Czy kamera pozwala uniknąć przypadkowego kucia lub kopania?

W wielu przypadkach właśnie na tym polega jedna z największych korzyści z dokładnej lokalizacji.

Jeżeli kamera pokaże uszkodzenie, a głowicę uda się zlokalizować z powierzchni, można ograniczyć obszar dalszych prac.

Nie oznacza to, że zawsze uda się uniknąć wykopu lub kucia. Jeżeli przewód jest poważnie uszkodzony, fizyczny dostęp może być konieczny. Można jednak znacznie dokładniej wiedzieć, gdzie go szukać.

Co zrobić po znalezieniu miejsca zatoru?

Samo znalezienie zatoru nie jest jeszcze jego usunięciem. Następny krok zależy od przyczyny problemu.

Możliwe działania to między innymi:

• udrażnianie spiralą,
• zastosowanie odpowiedniej końcówki mechanicznej,
• frezowanie,
• wycinanie korzeni,
• czyszczenie WUKO,
• wydobycie ciała obcego,
• naprawa uszkodzonej rury.

Jeżeli kamera wykaże, że przyczyną jest zapadnięcie lub poważna deformacja, dalsze przepychanie może nie mieć sensu. Konieczna może być naprawa przewodu.

Najczęstsze pytania o lokalizowanie zatoru kamerą

Czy kamera kanalizacyjna znajdzie zator?

Tak, jeżeli może dotrzeć do miejsca niedrożności i warunki pozwalają uzyskać czytelny obraz. Może pokazać zarówno położenie przeszkody, jak i w wielu przypadkach jej rodzaj.

Czy kamera pokaże dokładnie, gdzie zatkana jest rura?

Można określić odległość od punktu wprowadzenia kamery, a w systemie wyposażonym w nadajnik dodatkowo zlokalizować głowicę z powierzchni.

Czy kamera znajdzie zator pod ziemią?

Tak. Kamera porusza się wewnątrz rury, a system lokalizacyjny może pomóc wskazać miejsce problemu na powierzchni.

Czy kamera znajdzie zator pod podłogą?

Tak, jeżeli można dotrzeć głowicą do odpowiedniego fragmentu kanalizacji. Nadajnik w głowicy może dodatkowo ułatwić określenie miejsca pod posadzką.

Czy kamera przejdzie przez zator?

Przy całkowitej niedrożności najczęściej nie. Może dotrzeć do przeszkody, ale dalszy przejazd będzie niemożliwy do czasu jej usunięcia.

Czy kamera widzi w wodzie?

Możliwość uzyskania obrazu zależy od przejrzystości wody. W mętnych ściekach, szlamie i tłuszczu widoczność może być bardzo słaba.

Czy kamera znajdzie korzenie?

Tak. Korzenie są zwykle dobrze widoczne. Po ich usunięciu można również szukać miejsca, przez które dostały się do przewodu.

Czy kamera znajdzie przedmiot w rurze?

Tak, jeżeli przedmiot znajduje się w miejscu dostępnym dla głowicy i jest widoczny na obrazie.

Czy kamera znajdzie zapadniętą rurę?

Może pokazać deformację i miejsce, w którym dalszy przekrój zanika. Nie przejedzie jednak przez całkowicie zapadnięty odcinek.

Czy po znalezieniu zatoru kamerą trzeba rozkopać rurę?

Nie zawsze. Zwykły zator można często usunąć mechanicznie lub hydrodynamicznie. Wykop albo inna metoda naprawy może być potrzebna, jeżeli inspekcja wykaże poważne uszkodzenie przewodu.

Czy kamerowanie zastępuje udrażnianie?

Nie. Kamera służy do diagnostyki i lokalizacji problemu. Zator trzeba następnie usunąć odpowiednio dobraną metodą.

Przeczytaj również: Co można zobaczyć kamerą w kanalizacji?; Kiedy warto zrobić inspekcję kanalizacji kamerą?; Zator w rurze pod ziemią – jak go zlokalizować?.

Czy kamera kanalizacyjna znajdzie miejsce zatoru – podsumowanie

Kamera kanalizacyjna może bardzo skutecznie pomóc znaleźć miejsce zatoru, ale możliwości diagnostyki zależą od stanu przewodu i rodzaju niedrożności. Jeżeli głowica dotrze do przeszkody i widoczność jest dobra, można zobaczyć zator, określić jego położenie, a często również rozpoznać jego charakter.

Informacja o długości wprowadzonego przewodu pozwala określić odległość problemu od miejsca rozpoczęcia inspekcji. Jeszcze dokładniejszą lokalizację umożliwia głowica wyposażona w nadajnik, której położenie można wyszukać z powierzchni.

Przy całkowicie zatkanej rurze sytuacja może być trudniejsza. Stojące ścieki, szlam i tłuszcz ograniczają widoczność, a sama głowica nie przejedzie przez dużą przeszkodę. W takich warunkach często najpierw przywraca się przepływ, a następnie wykonuje dokładniejszą inspekcję.

Kamerowanie jest szczególnie wartościowe przy zatorach, które regularnie wracają. Może się wtedy okazać, że problemem nie jest samo nagromadzenie zanieczyszczeń, lecz korzeń, przesunięte połączenie, ciało obce, deformacja albo uszkodzenie rury. Znalezienie takiej przyczyny pozwala rozwiązać problem u źródła zamiast wielokrotnie udrażniać ten sam fragment kanalizacji.